Get Adobe Flash player

 


utorak, 21 avgust 2012 17:39

Vrste reciklaze

Staklo

Staklo je materijal koji se koristi u svakodnevnom životu kroz razne proizvode: flaše, čaše, tegle, prozore, ogledala. Ono može da bude u različitim bojama koje mu se dodaju pri proizvodnji. Pravi se tako što se pijesak, sa dodatkom još nekih materija, topi na vrlo visokim temperaturama. U tom procesu se troši dosta energije, a u vazduh se ispušta velika količina štetnih gasova.
Ukoliko bismo reciklirali staklo, mnogo manje bi se uništavala korita rijeka iz kojih se vadi pijesak za staklo, smanjili bismo zagađivanje vazduha i potrošnju energije.
Reciklažom jedne flaše, uštedi se dovoljno energije da jedna sijalica od 100W (vati) može da svijetli četiri puna sata ili da kompjuter radi 25 minuta.
Ako se u svijetu baci prema nekim podacima 28 milijardi flaša i tegli godišnje u prosjeku, zamislite koliko bismo električne enrgije uspjeli da uštedimo. Prednost stakla je u tome što ga je moguće beskrajno reciklirati.
Naš lični doprinos bi mogao biti u sakupljanju nepotrebne ambalaže od stakla ili staklenih posuda koje se mogu reciklirati ili ponovo iskoristiti.Sakupljeni stakleni otpad se iz kontejnera odnosi u fabrike za proizvodnju stakla, gdje se sortira po boji, zatim pere sa se uklone nečistoće. Tako sortirano i oprano staklo se dalje usitnjava, i miješa sa novim sirovinama, (pijesak, voda, kreč) i tokom proizvodnog procesa zagrijeva na 1600 stepeni. Nakon toga se proizvedeno staklo automatski duva, odnosno istiskuje u kalupe, na kraju procesa nastaje nova boca.

Jeste li znali ...

  • da odbačena staklena boca može zagađivati okolinu više od hiljadu godina.
  • da je vrijeme razgradnje stakla je 4.000 godina.
  • da se staklo može beskonačno puta reciklirati bez gubitka u kvalitetu
  • da recikliranjem jedne staklene boce štedite energiju za rad:
  • 100 W sijalice  tokom 1 sata
  • kompjutera tokom 25 minuta
  • TV prijemnika tokom 20 minuta
  • masine za pranje tokom 10 minuta
  • da u volumenu 10-12% komunalnog otpada čini staklo.  Izdvajanjem tih količina iz svakodnevnog otpada umanjujemo deponije i čuvamo okolinu.

 

Papir:

Papir je dio našeg svakodnevnog života. Papir čini preko 40% našeg otpada. Tj na svakih 100 kilograma otpada koji mi bacimo, oko 35 kilograma je papir (plakati i sveske, kartonske kutije i časopisi, dokumenta, knjige, salvete itd.)Ako bismo krenuli da recikliramo samo jedne jutarnje novine svaki dan, mogli bismo spasiti hiljade stabala, sto bi značajno smanjilo emisiju ugljen-dioksida.
Papir se dobija preradom drveta u fabrikama uz pomoć različitih hemijskih sredstava. Pri tom nestaju velike i stare šume, dolazi do zagađivanja rijeka.
Da bi se što manje štete nanijelo životnoj sredini, moguće je ponovo sakupiti hartiju koja nam više nije neophodna i dati je na recikliranje.
Preradom starog papira, utroši se 60% manje energije nego kada bi taj proizvod dobijali iz prirodnog materijala (drveta).
Takođe, preradom stare hartije koristimo 15% manje vode. Neki podaci govore da reciklažom jedne tone kancelarijskog papira štedimo dovoljno električne energije za napajanje kuće u prosjeku za šest mjeseci, spašavamo 17 stabala drveta, štedimo 4.200 kW (kilovata) električne energije i 7.000 litara vode.
Pri tom, moguće je reciklirati sve vrste novina, papirnih kesa, papira za pisanje i svu ambalažu od papira. Recikliranjem papira spasavamo šume, rijeke, jezera a samim tim i mnoga druga živa bića koja od njih zavise.

Jeste li znali ...

  • da  bi se napravila tona papira, potrebno je posjeći 17 stabala ( da bi jedno drvo poraslo do svoje pune visine potrebno mu je oko 50 godina)
  • da jedno domaćinstvo godišnje potroši količinu papira dobijenu od 6 stabala
  • da se papir  može do 7 puta reciklirati.
  • da se papirna maramica u prirodi razgradi za 3 mjeseca
  • da prosečna bukva daje na svaki sat 1,7 kg kiseonika, a dnevno proizvede kiseonika dovoljno za 64 osobe
  • da svaka tona recikliranog papira znači uštedu od 1.436 litara nafte.
  • da je u poslednjih 15 godina površina pod šumama u svijetu je smanjena za 3%.
  • da bi se reciklažom polovine svjetske proizvodnje papira sačuvalo 800.000 kvadratnih metara šuma.Primjer nebrige je Kina, čija je površina bila pokrivena 90% šumom, a danas je samo oko 5%.
  • u EU u prosjeku 16% cijene proizvoda odlazi na ambalažu, koja gotovo uvijek po otpakivanju proizvoda završava u kanti za đubre.
  • da reciklirani papir proizvodi 73% manje zagađenja vazduha, u odnosu na onaj koji se dobija od sirovog materijala.
  • Recikliranjem papira štedimo šumsko bogatstvo, jer za svega nekoliko knjiga potrebno je posjeći jedno stablo kojem je potrebno 30 i više godina da naraste. Za proizvodnju recikliranog papira koristi se duplo manje vode i energije, nego kada se proizvodi novi papir od drveta.

 

 

Metal(aluminijum, bakar, gvožđe)


Od metala se prave: automobili, autobusi, vozovi, avioni, frižideri, šporeti, bočice za dezodoranse, limenke za napitke, kutije za kreme i slično. Metali se, naravno, dobijaju preradom odgovarajućih ruda. U procesu, najprije polazimo od iskopavanja rude koji narušava ili uništava čitave predijele (livade, brda, planine...). Potom se vrši prečišćavanje rude od različitih nečistoća ispiranjem u vodi koja se na taj način zagađuje.
Pri topljenju rude troši se velika količina energije a štetni gasovi sagorijevanjem se oslobađaju u atmosferu. Na kraju tog procesa dobijamo metal koji se dalje koristi u različite svrhe. Za jednu tonu aluminijuma potrebno je iskopati četiri tone rude boksita i potrošiti 13.000 kWh (kilovat-časova) električne energije. Prilikom dobijanja aluminijuma iz pomenute rude, u atmosferu se oslobađaju ugljen-monoksid, ugljen-dioksid i fluorovodonik.
U nekim razvijenim zemljama poput Njemačke, stari automobili se daju na recikliranje, a uz doplatu se mogu kupiti potpuno nova kola. Takođe, mogu se reciklirati i električni aparati. Godišnje se, takođe u Nemačkoj, razloži i preradi 100.000 frižidera, 150.000 televizora i oko 15.000 tona drugih aparata.

Jeste li znali ...

  • da jedna reciklirana konzerva uštedi toliko energije da može da je koristi televizor 3 sata
    da je limenci Coca Cole potrebno od 50 do 200 godina da se razgradi u prirodi
    da se reciklažom jedne tone starih limenki dobija 0,9 tona novih limenki i štedi se 95 odsto energije.
    da aluminijumske konzerve mogu da se recikliraju i da budu u ponovnoj upotrebi za samo šest nedjelja
    da je otvarač za konzerve pronađen 48 godina nakon što su uvedene konzerve?
    da odbačena aluminijska konzerva, limenka piva ili soka može zagađivati okolinu idućih 500 godina.
    da 80% delova automobila, odnosno prevoznih sredstava može da se reciklira.

 

 

Plastika

Plastika je jedan od najčešće korišćenih materijala. Koristi se za pakovanje proizvoda široke potrošnje, platne kartice su od plastike, ambalaža za hranu i piće se pravi od plastike, koristimo je za za pravljenje igračaka itd. Postoji preko 10.000 različitih vrsta plastike u svijetu a može se može pomiješati sa mnogim drugim elementima, tako da je njena upotreba neograničena.
Plastika je nastala kombinacijom nafte ili prirodnog gasa sa kiseonikom ili hlorom. Ovaj proces zahtijeva paljenje velikih količina nafte. Ako bi se reciklirala sva naša plastika, smanjili bismo smo potrošnju nafte i uštedeli 25% prostora nasih deponije. Mogu se reciklirati: boce za pića, plastična folija, tegle za prehrambene proizvode, boce sa prelivima za salate, ambalaža za mlijeko i jogurt, kese za smeće, ambalaža za deterdžent, ambalaža od sokova i šampona. Od reciklirane plastike može se praviti gradjevinski materijal,igračke, klupe za parkove, auto-delovi, cijevi za navodnjavanje itd. i što je najvažnije, smanjuje se emisija štetnih gasova koji utiču na efekat staklene bašte.
Plastika je materijal koji se dobija iz nafte. Nafta je vrsta rude koja se nalazi u unutrašnjosti  Zemlje i nastaje raspadanjem biljaka i životinja tokom više miliona godina. Eksploatacijom nafte i njenom prepradom u plastiku, jedan ne mali procenat istorije naše Planete nestaje.
Po sadašnjoj stopi potrošnje, procjenjuje se da će se rezerve nafte u svijetu iscrpiti za 35 godina. Problem sa plastikom jeste u tome što se ona ne raspada u zemlji te se trajno zadržava u životnoj sredini koju zagađuje. Moguće je i njeno uništavanje procesom spaljivanja, ali tada vršimo zagađivanje vazduha.
Zato je najbolje rješenje u preventivnim mjerama kao što je izbegavanje kupovine i upotrebe plastične ambalaže i kesa. U poslednje vrijeme u svijetu su se pojavile posebne vrste plastike koju je moguće reciklirati i takva plastika na sebi ima znak reciklaže. Takvu plastiku je potrebno sakupljati i reciklirati.

Jeste li znali ...

  • da je vrijeme razgradnje plastičnih materijala je od 100 – 1.000 godina.
  • da je plastici je potrebno do 500 godina da se razgradi.
  • da se u  EU oko 275 000 tona plastike se koristi godišnje, što je u prosjeku oko 15 miliona boca dnevno.
  • da većina porodica baca oko 40 kg plastike godišnje, koja može uspješno da se reciklira.
  • da upotreba plastike u EU raste na godišnjem nivou od 4%.
  • da je najveći uvoznik PET ambalaže Kina, čiji su proizvodi, od plastičnih igračaka do garderobe, uglavnom napravljeni od sekundarnih sirovina.

 

Reciklaža elektronskog i električnog EE otpada

Elektronski i električni (EE) otpad spada u kategoriju opasnog otpada. Obuhvata sve vrste uređaja klasifikovanih u 10 kategorija, od malih i velikih kućnih aparata, IT opreme, preko rasvjetne opreme, elektronskih igračaka do medicinskih uređaja, kao i fluorescentne cijevi.
Elektronski otpad je postao problem velikih razmjera zbog dvije glavne karakteristike:
Elektonski otpad je opasan- sadrži preko hiljadu različitih supstanci, od kojih su mnoge otrovne i stvaraju ozbiljno zagađenje prilikom odlaganja
Elektronski otpad se stvara u alarmantnim količinama zbog brzog zastarijevanja proizvoda

Evropska unija je proglasila elektronski i električni otpad  za najopasniji od svih koji se pojavljuju, a procjene su da ova vrsta otpada ima najveću tendenciju rasta, uvećavajući se čak tri puta brže od komunalnog otpada. U zemlji srednje razvijenosti, kao što je naša, procjenjuje se da svaka osoba godišnje napravi oko 4 kilograma "ee" otpada.

Mnogi EE proizvodi sadrže hemijske elemente kao što su živa, olovo, kadmijum, berilijum i dr., i ukoliko se nepropisno bace ili odlože na komunalnu deponiju, isparavanjem u vazduh dovode dugoročno do uništavanja životne sredine i ujedno mogu uticati na oboljenja jetre, bubrega, mozga, kancera.
Reciklaža elektronskog otpada je jako kompleksna jer postoji veliki broj različitih sirovina na relativno malom prostoru, tako da se odmah vrši sortiranje komponenti dobijene rasklapanjem opreme na sledeće grupe:
• Plastika i djelovi od plastike
• Metal i djelovi od metala
• Napajanje
• Kablovi
• Baterije
• Ekrani
• Elektronske komponente
• Drugi materijali
Sa gledišta ponovnog iskorišćenja, materijali mogu biti:
Reciklabilni, tj. koji se mogu iskoristiti ponovnim vraćanjem u proces proizvodnje. Tu spadaju plastika i delovi od plastike, metal, kablovi i dr.
Nereciklabilni, tj. koji se trenutno ne mogu vratiti u proizvodni proces u Crnoj Gori i oni se na ekološki bezbjedan način skladište ili se koriste za dobijanje energije.
Iz starih CRT monitora se ponovo dobija staklo i olovo koji se, kao i metal, ponovo mogu upotrebiti u proizvodnji monitora.
Pri rasklapanju računara na sastavne komponente maseni udio reciklabilnih komponenata se kreće od 70% do 80%. U reciklabilnom delu plastika je zastupljena sa oko 4%, a metalni djelovi sa oko 96% mase. Maseni udio reciklabilnih komponenata kod CRT ekrana je oko 30%, pri čemu je odnos plastike i metala  50:50.

Jeste li znali ...

  • je 1926. godine na svijetu bilo samo 100 TV uređaja?
  • na planeti Zemlji ima toliko zlata da je prekrije cijelu u sloju od jednog metra?

 

Reciklaža guma

Procjenjuje se da preko 290 miliona automobilskih i kamionskih guma biva bačeno od strane Amerikanaca svake godine. Oko 55 miliona ovih guma završi na deponiji ili se nelegalno baca pored puta ili po privatnim posjedima. Ovako odbačene gume postaju savršeno mjesto za množenje komaraca i glodara, koji su prenosioci zaraznih bolesti.

Mnogi ljudi pokušavaju da zapale gume, i ovi požari mogu trajati mjesecima, oslobađanje toksičnih hemikalija u vazduh takođe može da dovede do izlivanja u vodene tokove. Najbolji način da se izbegnu nepoželjni uticaji koje odbačene gume stvaraju, je da se te gume daju na reciklažu. U razvijenim zemljama EU je porasla reciklaža sa 10% 1989 godine na preko 80%. Tržište guma bilježi porast, tako da treba uraditi svoj deo i sprečiti da gume zagađuju našu životnu sredinu. Delovi reciklirane gume se koriste za: dno sandala, boju za zidove i mostove, patosnice, krovne pločice, gorivo, tuš pločice, komercijalne podove, itisone, ležeće policajce itd.

 

Reciklaža organskog otpada

U organski otpad ubrajamo sav biorazgradivi otpad, npr. ostatke voća i povrća, ljuske jaja, talog kafe, ostatke čaja (s vrećicama), biljne ostatke iz bašte i sl. Kompostiranje je, naime, prastara metoda pretvaranja organskih ostataka stvari u plodni humus. Kompostiranjem iz organskog otpada nastaju vrijedne organske stvari koje poboljšavaju strukturu tla, pomažu zadržavanju vlage, tlo čine prozračnijim, povećavaju mikrobiološku aktivnost tla, obogaćuju ga hranjivim sastojcima te povećavaju otpornost biljaka na stetocine i bolesti. Kompostiranjem zatvaramo prirodni ciklus kruženja stvari u prirodi: od biorazgradivih otpadaka nastaju vrijedne organske stvari. Na taj način odgovorno i aktivno pomažemo u rešavanju problema otpada, tj. sami recikliramo oko jednu trećinu svojih otpadaka. Kompostirati se može sve što potiče iz prirode i što preradom nije izgubilo prirodne
osobine. Može se kompostirati: otpaci iz baste, kuhinjski otpaci i ostalo gde spadajuživotinjska dlaka, perje, male količine papira, pepeo -drvenog uglja ili drva.
Posebna pažnja se posvećuje organizovanom sakupljanju u racionalnom korišćenju sirovina koje imaju upotrebnu vrijednost kao i očuvanju njihovog kvaliteta za dalju preradu. Razvrstane komponente mogu biti reciklabilne ili ne reciklabilne. Reciklabilni delovi su svi oni koji mogu imati upotrebnu vrijednost (direktnom doradom ili preradom) kao sirovine u istoj ili nekoj drugoj proizvodnji : plastika, metal, staklo, papir… Ove sekundarne sirovine mogu se dalje prerađivati u gotove proizvode ili poluproizvode. Zbrinjavanje ili prerada ovih komponenti se vrši u centrima za reciklažu stakla, plastike, metala, papira.

Reciklaža otpadnog ulja

Reciklaža otpadnih mazivnih i jestivih ulja je najjednostavniji način kojim se možete riješiti nepotrebnih iskorišćenih ulja i očuvati životnu sredinu. Reciklažom otpadnih jestivih ulja dobija se bio dizel.
Otpadno mazivo ulje je svako mineralno i sintetičko mazivo, industrijsko, izolaciono (ulje koje se koristi u elektroenergetskim sistemima) i / ili termičko ulje (ulje koje se koristi u sistemima za grijanje ili hladenje) koje više nije za prvobitnu upotrebu, posebno polovna motorna ulja, mašinska ulja, ulja iz menjačkih kutija, mineralna i sintetička ulja, ulja za prenos toplote, ulja za turbine i hidraulička ulja, osim ulja koja se dodaju benzinima kod dvotaktnih motora sa unutrašnjim sagorijevanjem.
Otpadno jestivo ulje je svako ulje koje nastaje obavljanjem ugostiteljske i turističke djelatnosti, industriji, javnoj upravi i  sličnim djelatnostima u kojima se priprema više od 20 obroka dnevno. Postoji nekoliko kategorija otpadnih mazivnih ulja.

 

Reciklaža baterija

Baterije čine sastavni dio naše svakodnevnice. U najrazličitijem obliku, veličini i sastavu isporučuju nam akumulisanu energiju. Kupujemo ih posebno, na primjer kao baterije za domaćinstvo u uobičajenom cilindričnom obliku ili integrisane u neki aparat, na primjer kao baterijske ćelije u formi dugmeta u satu ili kao akubaterije u mobilnom telefonu, laptopu ili digitalnoj kameri.
Baterije sadrže u sebi veliki broj teških metala i toksičnih hemikalija, a njihovo nepravilno odlaganje na deponijama izaziva zagađenje zemljišta, voda, faune i flore.

 

 

Mjesto za vašu reklamu

ANKETA

Da li znate šta je pasivna kuća?
 

PREVOD

English French German Italian Portuguese Russian Spanish