Get Adobe Flash player

 


nedjelja, 28 jun 2015 19:36

Crna Gora za četiri godine mora riješiti ono što nije decenijama

Ocijenite sadržaj
(8 Glasova)

Gotovo cjelokupna količina sakupljenog otpada na teritoriji Crne Gore, odlaže se na neku od deponija. Od uređenih, trenutno su u funkciji dvije sanitarne deponije – sanitarna deponija Možura, u opštini Bar i sanitarna deponija Livade, u opštini Podgorica. Ukoliko želi u EU, Crna Gora mora u narednih  četiri  do pet godina riješiti problem otpada, a više puta najavljivan i dorađivan, Državni plan upravljanja otpadom do 2020.  godine , koji će se naći na javnoj raspravi, predviđa tri opcije upravljanja otpadom, koga bi u narednih 20 godina trebalo da bude oko 6,4 miliona tona.

Kako je predloženo, u prvoj opciji bilo bi formirano pet regionalnih centara za upravljanje otpadom: region Centar 1, koji obuhvata Podgoricu, Cetinje i Danilovgrad, region Centar 2 (Nikšić, Plužine i Šavnik), region Sjever (Bijelo Polje, Mojkovac, Kolašin, Pljevlja, Žabljak, Berane, Rožaje, Plav i Andrijevicu), Primorje 1 (Bar i Ulcinj), i Primorje 2 (Herceg Novi, Kotor, Tivat i Budvu).

Druga opcija podrazumijeva formiranje tri regionalna centra: Centar (Podgorica, Cetinje, Danilovgrad, Nikšić, Plužine i Šavnik), Sjever (Bijelo Polje, Mojkovac, Kolašin, Pljevlja, Žabljak, Berane, Rožaje, Plav i Andrijevica) i Primorje (Bar, Ulcinj, Herceg Novi, Kotor, Tivat i Budva). Predložena je i opcija formiranja jedinstvenog regiona za upravljanje otpadom, koji bi obuhvatao otpad iz svih opština, a centar regiona bi bio stacioniran u Nikšiću.

“Uspostavljanje sistema centralizovanog upravljanja otpadom u Crnoj Gori se predviđa kao alternativa regionalizaciji u ovoj oblasti, koja do sada nije dala mnogo rezultata. Naime, sa regionalizacijom se počelo prije deset godina i do sada su izgrađene samo dvije sanitarne deponije i oformljena dva regionalna centra. Sistem centralizovanog upravljanja podrazumijeva osnivanje jedinstvenog centralnog preduzeća koje bi se bavilo organizacijom, upravljanjem i održavanjem sistema upravljanja na nivou cijele države”, kaže se u tom dokumentu.

U tom kontekstu, smatra se da bi najobjektivnije bilo odustati od izgradnje jedinstvene deponije na kojoj bi se odlagao otpad iz svih opština Crne Gore, već se, u slučaju da jedinstveni centralizovani sistem bude odabran kao sistem upravljanja, predlaže izgradnja određenog tipa postrojenja za termičku obradu otpada.

Prema dugoročnom investicionom planu od 2016. do 2036. opcija 1 - region Centar 1 koštala bi 12.280.000, Opcija 1 - Centar 2 - 11.540.000, opcija 1 - Sjever - 18.220.000, opcija 1 - Primorje 1 - 12.630.000 opcija 1 - Region Primorje 2 - 9.225.000, što bi ukupno iznosilo 63.895.000.

Opcija 2 bi koštala 150.995.000, za region Centar - 17.820.000, Sjever 18.220.000 i Primorje 15.855.000 eura.

Na to treba, kako se navodi, dodati i operativne troškove, a glavni prihodi bi bili od naplate usluga, reciklaže i korišćenja otpada kao energenta u termoenergetskim postrojenjima. Obrađivač smatra da je sakupljenje otpada na teritoriji zemlje u procentu od 95 odsto ukupno generisanog otpada najoptimalnije za vremenski period za koji se ovaj plan izrađuje, a stoprocentno sakupljanje bi se moglo ostvariti od 2021. godine . Pored toga, očekuje se da će do 2020.  godine  biti definisane i određene lokacije za odlaganje građevinskog otpada i otpada od rušenja na teritoriji svih opština.

“Zakonom predviđena obaveza dostizanja nivoa pripreme za ponovnu upotrebu i reciklažu od najmanje 50 odsto ukupne količine sakupljenih komponenata, očekuje se da bude ispunjena najranije 2021.  godine  kada se očekuje da ova postrojenja budu izgrađena i da rade u punom kapacitetu”, kaže se u Planu i navodi da je 2013. selektovano ukupno 5.809 tona otpada, što čini 2,66 odsto od ukupne količine sakupljenog.

“Savremeni zahjtevi u modusu podele vlasti u oblasti upravljanja otpadom upućuju na decentralizaciju i prenošenje nadležnosti sa lokalnih na regionalnu strukturu, čime se jača odgovornost za organizaciju upravljanja otpadom na teritoriji lokalne samouprave. Radi zajedničkog obavljanja komunalne djelatnosti, skupštine jedinica lokalne samouprave koje učestvuju u saradnji mogu sporazumno predvidjeti osnivanje Međuopštinskog savjeta za komunalnu djelatnost. Savjet se osniva kao zajednički organ, privredno društvo ili udruženje. Predlaže se i formiranje zajedničkog međuopštinskog preduzeća za upravljanje otpadom čiji će rad biti zasnovan isključivo na komercijalnoj osnovi”, kaže se u Planu.

Koncepcija  "Nula otpada" samo san, fali novca i svijesti

U Planu je predviđena i  koncepcija  “Nula otpada”, koja podrazumijeva izbjegavanje nastanka otpada sa maksimalnom mogućom primjenom separacije otpada na mjestu nastanka i njegovom reciklažom. “Ova  koncepcija  ima oslonac na jako izraženoj ekološkoj svijesti korisnika, administrativnih organa, upravljačkih struktura i društvenoj odgovornosti kompanija. Osim toga, cio program ima čvrst oslonac na snažnim medijskim kampanjama, beskompromisnom radu inspekcije i komunalne policije i tijesnoj saradnji sa ekološki orijentisanim građanskim udruženjima. To podrazumijeva prilagođavanje industrije, trgovaca, administracije, turista i građana novim okolnostima; od proizvodnje robe široke potrošnje, preko trgovačke mreže, administrativno-upravljačkog sistema, medijskih aktivnosti, pa sve do kupovine kućnih potrepština i postupanja sa otpadom u sopstvenom domu. Takođe podrazumijeva izuzetno visok stepen razvoja društva, jer su troškovi upravljanja otpadom na ovakav način veoma visoki.

Ovakva  koncepcija  nosi sa sobom visoke troškove sakupljanja, privremenog skladištenja i odnošenja.

Nema rješenja za stotine divljih deponija i neuređenih odlagališta

Gotovo cjelokupna količina sakupljenog otpada na teritoriji Crne Gore, odlaže se na neku od deponija. Od uređenih, trenutno su u funkciji dvije sanitarne deponije – sanitarna deponija Možura, u opštini Bar i sanitarna deponija Livade, u opštini Podgorica.

Osim ove dvije sanitarne deponije, na teritoriji Crne Gore postoji još 19 operativnih neregulisanih odlagališta, od kojih su dva namijenjena samo za odlaganje građevinskog otpada i otpada nastalog rušenjem (Kotor, lokacija Dragalj i Budva, lokacija Brajići). Od ostalih 17 neregulisanih odlagališta, osam odlagališta je pod izvjesnim vidom kontrole tj. ograđena su i deponovani otpad je djelimično izravnat.

Postoji i veliki broj neuređenih odlagališta, koja predstavljaju izvore zagađenja životne sredine. Prethodno odlagane razne vrste otpada (uključujući medicinski i infektivni otpad), koje su se često spaljivale ili se još uvijek spaljuju na samim odlagalištima, predstavljaju dodatnu opasnost za životnu sredinu. Prema podacima Ekološkog pokreta „Ozon“, utvrđeno je najmanje 158 lokacija divljih deponija. Za taj problem predviđene su takođe tri opcije: izmještanje, djelimična i potpuna sanacija divljih deponija.

vijesti.me

Ostavite komentar

Morate popunit sva polja označena sa (*)

Mjesto za vašu reklamu

ANKETA

Da li bi kupili hibridni automobil?
 

PREVOD

English French German Italian Portuguese Russian Spanish